Wypalenie zawodowe – jak się przed nim chronić?

W dobie pędzącego świata człowiek staje się coraz bardziej pogubiony. Rynek pracy zmienia się dynamicznie. Koszty rosną, a człowiek w pogoni za pieniądzem coraz bardziej traci orientacje. Wypalenie zawodowe dotyka coraz większy procent społeczeństwa. Co je powoduje i jak się przed nim chronić?

Skąd się bierze wypalenie zawodowe?

Jak wiemy, wypalenie zawodowe to nic innego jak efekt długotrwałego stresu i przemęczenia związanego z wykonywaniem obowiązków zawodowych. Osoba cierpiąca na wypalenie zawodowe przestaje odczuwać jakąkolwiek satysfakcję i zadowolenie z pracy – nawet przy atrakcyjnych korzyściach finansowych. W dzisiejszych czasach zjawisko to może wydawać się nie do końca zrozumiałe. Dlaczego? Przypomnijmy sobie, że dawniej człowiek przechodził na emeryturę zazwyczaj w tej samej firmie, a i często na tym samym stanowisku, na którym zaczynał pracę zaraz po ukończeniu studiów. Dziś zmiana pracy i modyfikowanie zawodowych kwalifikacji to norma nawet wśród osób po ukończeniu kilku fakultetów. Skąd zatem załamanie przy tak dynamicznie rozwijającym się świecie? Jak się okazuje tempo, w którym rozwija się świat jest tak szybkie, że nie jesteśmy w stanie za nim nadążyć.

Objawy wypalenia zawodowego – kiedy zgłosić się po pomoc?

Wypalenie zawodowe powoduje szereg objawów fizycznych i psychicznych. Do tych najczęściej wymienianych zalicza się:

– Chroniczne zmęczenie (bezsenność, nadmierna pobudliwość);

– Frustracja z powodu wykonywania codziennych obowiązków zawodowych (poczucie bezradności, brak sensu);

– Zaniżona samoocena;

– Bóle głowy, mięśni, karku pleców

– Dolegliwości żołądka;

– Podwyższone ciśnienie;

– Problemy z koncentracją;

– Spadek efektywności i kreatywności;

– Wycofanie z kontaktów społecznych;

– Zaniedbanie higieny życia;

Objawów wypalenia zawodowego nie należy bagatelizować, gdyż te mogą prowadzić m.in. do depresji czy zaburzeń lękowych.

Choć wypalenie zawodowe może dotknąć każdego, to są zawody, w których pracownicy są szczególnie narażeni, m.in.

– Lekarze i pracownicy służby zdrowia;

– Nauczyciele;

– Pracownicy socjalni;

– Dziennikarze;

– Służby mundurowe;

– Handlowcy i pracownicy korporacji;

Z kolei cechy charakteru, które generują największe zagrożenie wypalenia zawodowego to:

• perfekcjonizm

• wysoka obowiązkowość

• neurotyczność

• introwertyzm

• niska otwartość na doświadczenia

• pracoholizm

Wypalenie zawodowe – jak leczyć?

Podstawą leczenia wypalenia zawodowego powinna być psychoterapia, a w najtrudniejszych przypadkach – leczenie psychiatryczne. Dzięki leczeniu osoby z wypaleniem zawodowym będą mogły nauczyć się m.in. radzenia sobie ze stresem. Wypalenie zawodowe nie zawsze musi wiązać się ze zmianą pracy. Niekiedy wystarczy bowiem szczera rozmowa z przełożonym lub dłuższy urlop, by nabrać dystansu do określonego problemu, a jednocześnie na nowo rozbudzić w sobie pasję do wykonywanego zawodu. Jeżeli mamy do czynienia z trudniejszym przypadkiem wypalenia zawodowego, to leczenia może trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy.

Czy wypaleniu zawodowemu można zapobiec?

Tak, wypaleniu zawodowemu można zapobiegać. Trzeba jednak zastosować odpowiednie techniki zarówno w obszarze życia zawodowego, jak i prywatnego. Do tych najważniejszych należy:

– Zachowanie granicy między życiem prywatnym i zawodowym;

– Regularny odpoczynek i regeneracja;

– Stosowanie technik relaksacyjnych;

– Dbanie o odpowiednią ilość snu;

– Asertywność w środowisku pracy;

– Czas na rozwijanie własnych pasji zainteresowań;

– Spędzanie większej ilości czasu z bliskimi;

Pomóc w zapobieganiu wypaleniu zawodowemu może także pracodawca. Wszystko poprzez wprowadzenie takich działań jak:

– Promowanie równowagi między pracą a życiem prywatnym;

– Edukacja i szkolenia z zakresu radzenia sobie ze stresem;

– Budowanie otwartej i wspierającej kultury organizacyjnej;

– Dopasowanie zadań do kompetencji i możliwości pracowników;

– Docenianie pracowników i motywowanie ich do nieustannego rozwoju;

– Budowania relacji i wsparcia w zespole;

– Dostęp do wsparcia psychologicznego;

Podsumowanie

Wypalenie zawodowe to poważny problem współczesnego rynku pracy, który wymaga uwagi zarówno ze strony pracowników, jak i pracodawców. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie objawów oraz podejmowanie działań profilaktycznych, takich jak dbanie o równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, wsparcie psychologiczne i budowanie pozytywnej atmosfery w miejscu pracy. Ważne, by nie zbagatelizować początkowych objawów. W przeciwnym razie wypalenie zawodowe może przejść w trudną do wyleczenia chorobę.