Ageizm na rynku pracy

Ageizm – czyli forma dyskryminacji ze względu na wiek, która obecnie mocno widoczna jest także na rynku pracy. Co powoduje ageizm i jakie są jego największe przejawy?

Problem, który może dotyczyć każdego

Jak wyżej wspomnieliśmy, ageizm dyskryminuje ze względu na wiek. Co ciekawe jednak, problem ten może dotykać zarówno pracowników w starszym, jak i młodszym wieku. Jest to poważny problem we współczesnym środowisku zawodowym, wynikający z utrwalonych stereotypów i uprzedzeń dotyczących zdolności, lojalności czy elastyczności pracowników w różnych grupach wiekowych. Dyskryminacja starszych pracowników postrzega ich jako mniej kreatywni, elastyczni, nieradzący sobie z technologią oraz mało wydajni i niesprawni fizycznie. W efekcie mają utrudniony dostęp do zatrudnienia, awansów czy szkoleń. Pracowników w dojrzalszym wieku często pomija się przy przydzielaniu ważnych zadań, a także nakłania do wcześniejszego przejścia na emeryturę. Ignorowani są także przy awansach i podwyżkach na korzyść młodszych pracowników. Starszych pracowników znacznie rzadziej zaprasza się również na rozmowy kwalifikacyjne.

Ageizm w przypadku młodszych pracowników

Młodsi pracownicy często spotykają się z przekonaniem, że są niedoświadczeni i nieodpowiedzialni. Postrzegani są jako mniej samodzielni, w efekcie darzeni są dużo mniejszym zaufaniem. Automatycznie przekłada się to na gorsze warunki umowy. Wielu pracodawców najchętniej zatrudnia bowiem młodszych pracowników, np. na umowę zlecenie czy umowę o dzieło. Umowy czasowe jak wiemy pozbawiają pracownika określonych świadczeń. Ponadto młodym pracownikom często proponuje się gorsze godziny pracy, a także pracę w weekendy i w święta. Delegowani są także do cięższych i mniej atrakcyjnych i rozwojowych zadań. Osoby młode często postrzegane są także jako mniej lojalne. W rezultacie młody, pełen zapału pracownik nie dostaje szansy do tworzenia własnych kompetencji i osiągnięcia stabilizacji finansowej.

Skąd bierze się dyskryminacja ze względu na wiek?

Przyczyną ageizmu, podobnie jak innych form dyskryminacji, jest lęk przed zmianami. Przykładowo zespół składający się z młodszych osób będzie obawiać się pracowników reprezentujących odmienne przyzwyczajenia i wartości. Jest tu nawet problem, który określany jest jako bariera międzypokoleniowa. Ponadto mamy stereotypy i uprzedzenia. Jak wyżej wspomnieliśmy, starsi pracownicy uważani są za mniej wydajnych, z kolei młodsi za nieodpowiedzialnych. Niestety żyjemy w czasach, gdzie nadal dominuje kult młodości, gdzie nawet dojrzałe osoby potrafią poświęcić wiele, by ,,zatrzymać czas”. Pracodawcy z kolei umniejszają wartość człowieka dojrzałego. Pamiętajmy także, że na rynku pracy panuje ogromna konkurencja. W związku z tym pracodawcy najczęściej szukają wydajnych pracowników, którzy dodatkowo nie będą wiązać się z wysokimi kosztami. Oczywiście jedną z głównych przyczyn jest brak wiedzy i edukacji w zakresie dostrzegania potencjału odpowiednich grup wiekowych na rynku pracy.

Co na to media?

W ostatnim czasie w mediach społecznościowych zapanowała moda na promowanie różnorodności. Z drugiej strony nadal jednak w znacznym stopniu dominuje kult pięknego ciała, co media w Polsce traktują ten problem jako poważny i wymagający znaczącej poprawy. Niemniej ageizm jest przedstawiany jako poważny problem społeczny i ekonomiczny. Ograniczanie dostępu do pracy doświadczonych osób negatywnie wpływa na całą gospodarkę i społeczeństwo. Zwraca się uwagę, że ageizm to nie tylko kwestie zatrudnienia, ale także stereotypy pokoleniowe i bariery w komunikacji między pokoleniami. Reakcja mediów często zawiera elementy nawoływania do działań przeciwdziałających ageizmowi, takich jak zmiana stereotypów, promowanie różnorodności wiekowej w miejscach pracy oraz edukacja pracodawców i działów HR. Ponadto media zwracają uwagę na trudności w uchwyceniu pełnej skali problemu, ponieważ wielu rekruterów i pracodawców nie przyznaje się do ageizmu, a badania ankietowe mogą nie odzwierciedlać rzeczywistości.

Podsumowanie

Ageizm to zjawisko, na którym tracą wszyscy i które może dotknąć każdego. Starsi pracownicy nie mają możliwości kontynuowania czy zmiany ścieżki zawodowej. Młodsi nie dostają szansy na zdobycie doświadczenia i osiągnięcia stabilizacji finansowej. Pracodawcy przez uprzedzenia tracą wartościowe wsparcie w zespole, a społeczeństwo staje się rozregulowane przez nierówności na rynku pracy. Przykładowo osoby dojrzałe, których potencjał zawodowy nie zostaje wykorzystany, wcześniej decydują się na przejście na emeryturę. Ageizm prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, poczucia izolacji społecznej, obniżenia jakości życia, a nawet zwiększa ryzyko depresji oraz przedwczesnej śmierci. Starsi pracownicy często czują się wykluczeni, niepotrzebni i małowartościowi, co powoduje silny stres i lęk związany z utratą pracy. O przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu warto dbać. Pamiętajmy, że każda grupa społeczna ma określony potencjał, dzięki któremu może wnieść cenne wartości do zespołu. Brak międzypokoleniowego podziału, to także znaczące wsparcie w osiąganiu stabilizacji społecznej.

Przeczytaj także: AI – kiedy pomaga, a kiedy przeszkadza?